آیین نامه نگارش مقالات دانشنامه معارف انقلاب اسلامی
اندیشه، آراء و سیره حضرت آیت الله العظمی خامنهای مدظله العالی
تعریف دانشنامه
مجموعهای از مقالات علمی که در بستر یک منطق فکری و طرح کلی، انتظام یافته و پیکر واحدی از مداخل را با هدفی معین برای مخاطبی معین تشکیل میدهد. با انجام مفصل بندی خاص و طبقه بندی معنادار به کارکردی معین در آن دست یافته میشود.
تعریف پرونده علمی
مجموعهای از اطلاعات علمی موجود پیرامون هریک از مداخل که مشتمل بر دادهها و اطلاعات و تحلیلها است و بخش اصلی منابع مورد نیاز مولف را تأمین میکند. اجزاء پرونده علمی همان ساختار فعالیت علمی را داراست که در آن کلیات، مفاهیم و بیانات پایه و... استخراج میشود که این مراحل عبارتند از:
- تعریف مفهومی موضوع یا نظام واژگان
الف) تعریف لغوی
ب) تعریف اصطلاحی
ج) اصطلاحشناسی بیاناتی
- استخراج بیانات و طبقهبندی موضوعی آنها
در این بخش بیانات معظم له از اسناد مشروح و غیر مشروح و همچنین احکام و سیاستهای ابلاغی و مکتوبات و پیامهای معظم له استخراج میگردد.
- استخراج ارزشها و راهبردها از بیانات معظم له
- پیشینهشناسی تبیینی و پژوهشی از موضوع
این بخش پیشینهای از کتابهای تبیینی و پژوهشی داخلی و خارج از موسسه است که شامل رسائل و پایاننامهها، مقالات و آثار تألیفی و نشستها و همایشهای برگزار شده و صاحب نظران و فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی در این زمینه است. همچنین در این بخش سوابق، اطلاعات و دادههای تحلیلی مرتبط با موضوع از جلسات شورای تحلیل، شورای پژوهش و مباحث مطرح شده در جلسات بحث روز میآید.
هدف از دانشنامه
تبیین اندیشه، آراء و دیدگاهها و سیره حضرت آیت الله العظمی خامنهای در عرصههای گوناگون نظری و عملی به گونه مقالات مختصر و با ارتباطات شبکهای بهم پیوسته است. در اختیار قرار گرفتن منبعی معتبر، روشن، برگزیده و در دسترس که از نظر فکری غنی و متقن و از نظر علمی مطمئن و جامع و از نظر فنی موجه باشد، فهم از اندیشه و دیدگاههای رهبر معظم انقلاب اسلامی را ساده و دسترسپذیر کرده و نقش موثری در ترویج آن در نزد عموم مردم، متخصصان و پژوهشگران فاقد تسلط لازم و متناسب خواهد داشت.
دامنه مطالب در هر مدخل بگونهای استخدام میشود که در آن مقاله با رعایت شرط اختصار، چارچوب فکری، کلیدواژگان اصلی، رویکرد و مواضع اصلی، نظریه و الگوها و مدلهای شناختی و رفتاری مستخرج از بیانات و مکتوبات و اسناد تاریخی و سیره حضرت آیت الله العظمی خامنهای مدظله العالی به نحو جامع بیان میشود و خواننده را برای پیگیری مطالب به منابع تفصیلی، ترغیب مینماید.
سطح مقاله ها و مخاطبان مفروض آنها در رده خوانش عموم جامعه ایرانی و غیر ایرانی تعریف میشود.
تعریف مقاله دانشنامه
مجموعه مکتوبات مندرج ذیل مدخل اصلی که ضمن دارا بودن کلیه شرایط و ویژگیهای یک مقاله علمی، دارای 5 بخش اصلی است. ساختار منطقی بدنه اصلی مقاله در موارد چهارگانه «مولفهها و مقولات مفهومی»، «تحلیل شخصیتها، گروهها و مجموعهها و دستگاهها» و «تحلیل رویدادها و حوادث» و «تحلیل اماکن» به شرح زیر است:
ساختار منطقی بدنه اصلی مقاله
الف) در بخش مولفهها و مقولات مفهومی
- شناسه (عنوان، حوزه موضوعی، کلیدواژگان اصلی، مداخل مرتبط، هویت نویسنده)
- پیشینه، زمینه علمی و جایگاه گفتمانی و سابقه تاریخی (سنخه: تحلیلی و تألیفی با استناد به منابع اصیل)
- جملات برجسته، کلیدی و ماندگار در این موضوع از بیانات رهبر معظم انقلاب (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- مقام توصیف (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- تعریفی مفهومی دقیق از واژگان و مفاهیم کلیدی
- مقایسه مفاهیم و تمایز آن از مفاهیم مشابه
- بیان شاخص ها، معیارها، ابعاد و اضلاع آن مفهوم
- توصیف واقعیتهای مرتبط و تطبیقها و بیان مصادیق
- بیان تشبیهها و استعاره ها
- ضرورت و جایشناسی موضوع
- طرح مدعا، رویکرد و تحلیل از موضوع
- بیان آموزهها و اصول اساسی اسلام و مبانی نظری و محکمات اندیشه انقلاب اسلامی
- بیان ادله از منابع در اثبات مدعا و نقد دیدگاه رقیب
- نوآوریها، متفردات و مختصات (در مقام تعریف، ترکیبهای مفهومی نو، اولویّت گزینی، بسامد و تکرارها، تأکیدات، دوگانهها، وظایف و کارکردها، نظام طبقهبندی موضوعات، کاربردهای ادبی و سبکشناختی، زبان بدن، واژهسازی، نوآوریهای گفتمانی، حلّ تعارضهای گفتمانی جامعه، طرد گفتمانهای غیر انقلابی، طرح گفتمانهای انتقادی، اصلاح گفتمانها، تثبیت گفتمانهای انقلاب اسلامی و امام خمینی ره)
- مقام توصیه و مطالبات (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- ارزشگذاری آن موضوع و تعیین بایستگی و شایستگی آن و فضیلت و رذیلت بودن آنها و جایگاه آن در رسیدن به هدف و سعادت
- اولویّتها و تاکیدها
- نهی از برخی دیدگاهها و انگارهها و هشدار نسبت به برخی دیدگاه،ها و انگارهها و طرحها
- الزامات و مطالبات
- موضوعات و مسائل قابل پژوهش و فعالیت علمی
ب) در بخش شخصیتها، گروهها، مجموعهها جریانها و دستگاهها
- شناسه (عنوان، حوزه موضوعی، کلیدواژگان اصلی، مداخل مرتبط، نویسنده)
- شخصیت شناسی با استفاده از منابع تاریخی و ذکر وابستگیها و تعلقات در جریانات فکری، سیاسی و اجتماعی و بیان تاریخچه گروهها و مجموعه ها (سنخه: تحلیلی و تألیفی با استناد به منابع اصیل)
- جملات برجسته، کلیدی و ماندگار (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- مقام توصیف (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- بیان دیدگاه ها، آراء و نظرهای شاخص اشخاص و جریانات
- ذکر واژگان تمجید، تقدیر و تشویق
- ذکر واژگان گلایه و نکوهشها
- ذکر نقاط ضعف و قوت در حوزۀ دیدگاهها و آراء اشخاص و جریانات
- طرح مدعا و رویکرد در رابطه با شخصیتها و گروهها و مجموعه ها
- ذکر علل و دلایل تمجید و بزرگداشت اشخاص و گروهها و مجموعه ها
- ذکر نقل قول ها از اشخاص
- ذکر خاطرهها و حکایت های برجسته
- مقام توصیه (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- ذکر اقدامات، تصمیمات و فعالیت ها
ج) در بخش رویدادها، حوادث و محصولات
- شناسه (عنوان، حوزه موضوعی، کلیدواژگان اصلی، مداخل مرتبط، نویسنده)
- پیشینه و زمینه تاریخی (سنخه: تحلیلی و تألیفی با استناد به منابع اصیل)
- جملات برجسته، کلیدی و ماندگار (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- مقام توصیف (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- تعریفی مفهومی دقیق از واژگان و مفاهیم کلیدی
- توصیف و گزارشهایی ناظر به پدیده، واقعیت و یا فعالیتهایی خاصّ
- توصیفها و گزارشهایی از تاریخ ایران
- توصیفها و گزارشهایی ناظر به پدیده، واقعیت و یا فعالیتهایی خاصّ از دیگر کشورها
- مقایسه مفاهیم یا واقعیّتهایی میان جمهوری اسلامی ایران و دیگر کشورها
- علت یابی و چرایی وقوع پدیده
- تفسیر پدیده و کشف معنای نهفته و بیان ادله
- بیان خاطره ها و حکایات برجسته
- مقام توصیه و مطالبات (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- پیش بینی و توصیف وضعیت مشاهده نشده آینده (چه خواهد شد؟)
- ارزشیابی آن پدیده و تشخیص بایستگی و شایستگی آن و تعیین فضیلت و رذیلت بودن آنها و جایگاه آن در رسیدن به هدف و سعادت
- بیان نقاط قوّت، ظرفیتها و فرصت ها، بیان نقاط ضعف، آسیبها و تهدیدها، بیان راهبردها، هنجار و توصیه های لازم در جهت تقویت و تضعیف یا اصلاح پدیده مورد نظر (چه باید کرد؟) بیان راهکارهای ناظر به اهداف و سیاستهای کلّی انقلاب اسلامی ایران و بخشهای مختلف نظام جمهوری اسلامی
- نهی از برخی برنامهها، اقدامها و تصمیمها و هشدار نسبت به برخی عوامل، برنامهها، روندها و اقدامها
- روشهای ناظر به مسائل نظری و فکری و سائر مسائل اجرائی و عملیاتی
- مطالبهها و الزامات از عموم مردم و افراد جامعه، از عموم مسئولان و فعالان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و ناظر به برخی مجموعهها و دستگاههای اجرایی کشور
- اقدامات، تصمیمات و فعالیت ها
د) در بخش اماکن
- شناسه (عنوان، حوزه موضوعی، کلیدواژگان اصلی، مداخل مرتبط، نویسنده)
- ذکر تاریخچه هویتی اماکن (سنخه: تحلیلی و تألیفی با استناد به منابع اصیل)
- جملات برجسته، کلیدی و ماندگار (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- مقام توصیف (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- ذکر واژگان تمجید، تقدیر و تشویق از اماکن
- ذکر واژگان گلایه و نکوهشها از اماکن
- طرح مدعا و رویکرد در رابطه با شاخصهای هویتی و مختصات اماکن (بزرگان و مشاهیر و روحیههای اقوام آن و...)
- ذکر علل و دلایل تمجید و بزرگداشت اماکن
- خاطرهها و حکایت های برجسته
- مقام توصیه و مطالبات (سنخه: گزارشی با استناد به بیانات و مکتوبات)
- ذکر اقدامات، تصمیمات و فعالیت ها
- مطالبهها و الزامات از عموم مردم و افراد جامعه، از عموم مسئولان و فعالان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی و ناظر به برخی مجموعهها و دستگاههای اجرایی کشور
تبصره الف) دسته بندیهای مطرح شده به صورت قیاسی _ استقرایی نسبت به یک نمونه کامل بوده است. ممکن است در برخی عناوین تمام موارد مطرح شده در بیانات و آراء و اندیشه رهبر معظم انقلاب بدست نیاید.
تبصره ب) با حفظ ساختار منطقی مذکور در مقاله، عنوان گذاری هر یک از بخشها به گونه اقتباسی از متن از سوی نویسندگان تعیین و به تایید ناظر علمی میرسد.
آیین نامه نگارش مقاله
- اصالت و ارتباط تخصصی نویسندگان با موضوع
- بدنه اصلی مقالات دانشنامه با رویکرد گزارشی نگارش میشود.
- موجز نویسی و گزیده نویسی (هر بخش از مقاله حداقل 150 کلمه و حداکثر 300 کلمه دارد)
- حداقل یک مقاله مشتمل بر 750 کلمه (3 صفحه) و حداکثر آن 1500 کلمه (6 صفحه) است.
- در بخشهای تحلیلی تألیفی به موارد اجماعی و مشهورات تاریخی با قید ارجاع به منابع اصیل توجه میشود.
- نگارش متن ساده و روان و پرهیز از بکارگیری صنایع ادبی در بدنه مقاله
- رعایت توازن در نگارش و پرهیز از جملات بلند و شبکهای
- بهره گیری از کلیدواژگان اصلی در ادبیات رهبر معظم انقلاب و پرهیز از عبارت پردازی و لقب سازی و ابراز حب و بغض
- ترجیح استفاده از نقل قول غیر مستقیم بر نقل قول مستقیم
- بکارگیری نقل قول مستقیم بگونه مختصر بوده و عمدتا در بخش «جملات برجسته، کلیدی و ماندگار» و « خاطرهها و حکایت های برجسته» است.
- صورت بندی و نظام ترجیحات مقاله مستخرج از سیره، بیانات و مکتوبات رهبر معظم انقلاب است.
- در ذکر تاریخ، ملاک اصلی بیان تاریخ شمسی است. در صورت ضرورت استفاده از تاریخ میلادی و قمری لازم است با علامت ( ) تاریخ شمسی آن ذکر شود.
- در نگارش مقاله، هر گزاره دارای نظام ارجاعی دقیق و مستند بوده و دارای مستندات بیاناتی، مکتوبات و اسناد تاریخی است.
- رعایت یک دستی در نظام استنادات و ارجاعات
- بهرهگیری از منابع دست اول و اصیل، بدون تحریف و انتحال
- بهرهگیری از پیش زمینه های اعلامی از ناحیه رهبر معظم انقلاب
- بهرهگیری از پیش زمینه های گفتمانی و بینامتنی
- پیشینه اسلام شیعی، اسلام انقلابی، اندیشه و سلوک امام خمینی ره، مورد توجه قرار میگیرد.
- به هیچ عنوان به دانشنامههای آزاد اینترنتی ارجاع نمیشود.
- در متن مقاله از ذکر مکرر نام امام و رهبری پرهیز میشود.
- در موضوعات دارای سیر تاریخی، تقویم ترتیبی آن مراعات میشود و در صورت تطور در آراء و نظرات به سیر تطورات به نحو اجمالی و به نظر نهایی به نحو تفصیلی پرداخته میشود.
- به منابع تلخیص شده استناد نمیشود؛ همچنین در صورت دسترسی به منابع اصیل، به گزارشات خبری سایت موسسه استناد نمیشود.
- ارجاع به مداخل: هر نویسنده موظف است مداخل مرتبط با مدخل مورد نگارش خود را به سردبیر در پایان نگارش مقاله، در بخش شناسه مقاله عنوان مدخل مرتبط پیشنهادی و همچنین در متن با تمایز با قلم رنگ قرمز پیشنهاد دهد.
- نحوه رفع ابهام از مفاهیم موجود: نویسنده مفاهیم مبهم در متن که نیازمند ایضاح مفهومی و مستندسازی به منابع اصیل است را با علامت بین الهلالین ( ) مشخص کرده و به نحو مکتوب به سردبیر و شورای علمی آن اعلام نماید.
- نحوه ارجاع به منابع در مطالب داخلی متن:
بگونه پینوشت در انتهای متن است لذا در متن با علامت کروشه [ ] ارجاع مشخص میشود و در انتهای متن نشان دهی به این صورت است:
ارجاع به بیانات و مکتوبات:
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، بیانات در دیدار با ......، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، پیام به مناسبت .... ، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، پاسخ به ......، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، حکم ......، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، ابلاغ متن .....، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، نامه به .....، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، خطبههای نماز جمعه تهران، مورخ
حضرت آیت الله العظمی خامنهای، درس خارج فقه .... (جهاد، قصاص، مکاسب محرمه و...)، مورخ
ارجاع به کتاب فارسی:
تألیف: نام خانوادگی نویسنده، نام. (سال انتشار). عنوان کتاب. محل چاپ: ناشر، صفحه ....
ترجمه: نام خانوادگی نویسنده، نام. (سال انتشار). عنوان کتاب. نام مترجم. محل چاپ: ناشر، صفحه ....
ارجاع به کتاب انگلیسی
Author, A. A. (Year).Title of book. Location: Publisher. p…
ارجاع به مقاله در مجلات فارسی و انگلیسی:
نام خانوادگی نویسنده، نام. (سال انتشار). عنوان مقاله، نام نشریه بهصورت ایتالیک (ایرانیک)، شماره نشریه، شماره صفحات مقاله.
Author, A. A., Author, B. B., Author, C. C. (Year).Title of Article. Title of Journal, Volume (Number): pages.
ارجاع به مقاله در جراید
نام خانوادگی، نام. (روز، ماه و سال انتشار). عنوان مقاله. عنوان روزنامه یا هفته نامه، شماره جریده: شماره صفحات مقاله.
ارجاع به مقاله از کتب مجموعه مقالات همایشها
نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان مقاله. در نام و نام خانودگی (گردآورنده یا ویرایشگر). عنوان همایش. عنوان کتاب (شماره صفحه). شهر: ناشر، صفحه....
یا
نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان مقاله. مجموعه مقالات، عنوان همایش، شهر: ناشر، شماره صفحه.
ارجاع به پایاننامه
نام خانوادگی، نام. (سال دفاعیه). عنوان پایاننامه. پایاننامه در مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد/دکتری. نام دانشگاه، شهر، صفحه
ارجاع به منابع اینترنتی
نام خانوادگی، نام. (سال انتشار در صورت موجود بودن). عنوان مقاله یا مطلب. بازیابی شده (در تاریخ استخراج) از: نام پایگاه اینترنتی (یا عنوان نشریه الکترونیکی، جلد شماره، سال: صفحه) و آدرس اینترنتی سایت.
روندنمای مراحل نگارش مقالات
دانشنامه معارف انقلاب اسلامی